Nowe rozumienie edukacji ma wyrażać jej swoistość i tożsamość w odniesieniu do poszczególnych krajów, ale też podkreślać jej uniwersalność i przygotowanie ludzi do rozwiązywania problemów kraju, Europy i świata.W rozważaniach nad nowym modelem systemu edukacji istotne staje się określenie nowych celów, funkcji i zadań tego systemu. Dotychczasowe programowe oraz metodyczne i organizacyjne rozwiązania edukacyjne spotykają się z ostrą krytyką. Krytyczna analiza funkcjonowania systemu edukacji oraz refleksje z niej wynikające upoważniają do wniosku, że w minionych dziesięcioleciach dominowała w polskim szkolnictwie doktryna uczenia się encyklopedycznego i adaptacyjnego.
